تبلیغات
فوریت پزشکی - تعریف رشته و مقطع تحصیلی:
تاریخ : دوشنبه 2 مرداد 1391 | 11:42 ق.ظ | نویسنده : ابوالفضل هادی

تعریف رشته و مقطع تحصیلی:

کاردانی فوریت ها ی پزشکی Associated degree of pre hospital emergency care

مقطع کاردانی رشته فوریت های پزشکی یکی از برنامه های آموزشی گروه پزشکی می باشد. دانش آموختگان این مقطع به عنوان عضوی از تیم سلامت ، ارائه خدمات و امدادرسانی به بیماران و مصدومین را  در مرحله پیش بیمارستانی به عهده داشته و گستره این خدمات و  آحاد جامعه را در بر می گیرد. دوره ی کاردانی فوریت های پزشکی اولین مقطع تحصیلی این رشته است که برنامه آن بر اساس ضوابط علمی و ارزش های اسلامی تهیه و تدوین گردیده است. آموزش فوریت های پزشکی در سطح کاردانی زمینه ساز تربیت تکنسین های حرفه ای است که با بهره گیری از آخرین اطلاعات علمی با دانش و مهارت خود خواهند توانست به عنوان عضوی از تیم سلامت خدمات مورد نیاز جامعه را با لحاظ کلیه جوانب انسانی، اخلاقی، شرعی و قانونی ارائه نمایند.

تاریخچه رشته و پیشرفت های جدید:

امدادرسانی به نیازمندان در شرایط بحرانی ناشی از بلایا و حوادث مختلف در فطرت و نهاد تمامی انسان ها وجود دارد و لزوم وجود موسسات امداد رسانی در چنین شرایطی از ضروریات عملکرد در هر جامعه ای می باشد. رشته فوریت های پزشکی به عنوان یک تخصص حرفه ای از دهه ی 1960 میلادی در آمریکا پایه گذاری شده و طی قریب به نیم قرن اصلاحات و در نتیجه پیشرفت های بسیار مطلوبی در زمینه های مختلف در این رشته صورت گرفته است.

 در ایران نیز در سال 1353 بدنبال فرو ریختن سقف فرودگاه مهر آباد و بر جای گذاشتن خسارات جانی و مالی، دولت وقت تصمیم به تاسیس " اورژانس پیش بیمارستانی " گرفت و در همان سال تربیت نیروهای مورد نیاز تحت نظر کارشناسان خارجی طی دوره 6 ماهه صورت گرفت در سال 1354 مرکز اورژانس تهران با 7 پایگاه راه اندازی گردید و متعاقب آن مرکز اطلاعات اورژانس 115 شهرستان ها نیز تشکیل شد.

مرکز اورژانس 115 تا سال 1376 متاسفانه هیچ روند تکاملی نداشته و در این سال دولت طرح ساماندهی اورژانس ها را از اولویت های برنامه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام نمود و در همین راستا با همکاری متخصصین مختلف مشخصات کلی برنامه و سر فصل دروس رشته فوریت های پزشکی تدوین و در هشتمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مورخ 11/4/79 به تصویب رسید. از سال 1381 با جذب دانشجو به صورت نیمه متمرکز در تعداد محدودی از دانشگاه ها  ،تربیت نیروی متخصص در این رشته وارد مرحله جدیدی گردید. در سال 1385 که با توجه به نیاز مبرم به خدمات دانش آموختگان، این رشته، در 30 دانشگاه علوم پزشکی کشور راه اندازی و تربیت دانشجو در آن در حال اجرا است. در مهرماه 1385 هیات ممتحنه  و ارزشیابی رشته فوریت های پزشکی توسط معاونت آموزشی و امور دانشجویی وزارت متبوع تعیین و باز نگری در اهداف و استاندارد های رشته آغاز شد.

فلسفه(ارزش ها و باورها):

ما اعتقاد داریم:

          *          به مصداق آیه 31 سوره مبارکه مائده (و من احیا ها فکانما احیا الناس جمیعاً) نجات جان یک انسان همانند نجات بشریت است به همین جهت تلاش در جهت حفظ حیات و نجات جان انسان ها یک وظیفه شرعی، اخلاقی و اجتماعی محسوب می گردد.

          *           تاکید بر ارزش های اخلاقی، معنوی، حرفه ای و قانونی یکی از اجزاء ضروری آموزش رشته فوریت های پزشکی به شمار می رود.

          *          با توجه به اینکه کشور ما یکی از ده کشور بلاخیز دنیاست در آموزش دانشجویان ایجاد توانمندی در مقابله با بلایای طبیعی مورد تاکید قرار خواهد گرفت.

          *          پرسنل فوریت های پزشکی وظیفه تامین، حفظ و ارتقاء سلامت افراد جامعه را بر عهده دارند و این مهم با تکیه بر دانش روز و توجه به نیاز های جامعه و شرایط جغرافیایی و اقلیمی قابل دستیابی است تلاش در جهت روزآمد کردن اطلاعات علمی و مهارت های عملی و ارتقاء مستمر کیفیت آنها سرلوحه کار قرار می گیرد.

          *          در آموزش دانشجویان استفاده از استاندارد های روز و منطبق بر نیاز جامعه سرلوحه برنامه آموزشی قرار          می گیرد.

          *          روش آموزش باید متنوع و بر اساس نیاز ها، توانایی ها و تجربیات قبلی فرا گیران باشد و با مد نظر قرار دادن استاندارد های ملی، منطقه ای و بین المللی بر اساس تجربیات گذشته نیاز های حال و آینده ارائه می شود.

          *          حفظ کرامت انسانی در ارائه خدمت یکی از ارکان ارزشی رشته فوریت های پزشکی خواهد بود.

          *          حفظ ارزش های اسلامی و احترام به شخصیت انسان ها به عنوان یک ارزش مهم همواره مد نظر ارائه کنندگان  خدمت قرار خواهد گرفت.

          *          پژوهش یکی از ابزارهای ارتقای علمی این رشته بوده و مبنای تصمیم گیری در تدوین برنامه و ارائه خدمات  می باشد.

          *          روش آموزش باید متنوع و براساس نیازها، توانایی ها و تجربیات قبلی فراگیران باشد و با مد نظر قرار دادن استانداردهای ملی، منطقه ای و بین المللی براساس تجربیات گذشته نیازهای حال و آینده ارائه می شود.

          *          حفظ کرامت انسانی در ارائه خدمت یکی از ارکان ارزشی رشته فوریت های پزشکی خواهد بود.

          *          حظ ارزش های اسلامی و احترام به شخصیت انسان ها به عنوان یک ارزش مهم همواره مد نظر ارائه کنندگان خدمت قرار خواهد گرفت.

          *          پژوهش یکی از ابزارهای ارتقای این رشته بوده و مبنای تصمیم گیری در تدوین برنامه و ارائه خدمات می باشد.

  

رسالت(Mission)

تعلیم و تربیت نیروی انسانی مجرب و کارآمد و متعهد به ارزشهای اسلامی و انسانی از اجزاء رسالت آموزش رشته فوریت های پزشکی محسوب می گردد. فارغ التحصیلان این رشته با کسب دانش و مهارت های لازم و منطبق بر نیازهای جامعه و همگام با بالاترین استاندارد ها قادر خواهند بود امدادرسانی و خدمات مراقبتی پیش بیمارستانی را به بیماران و مصدومین در حداقل زمان ممکن و با کیفیت مطلوب به آحاد جامعه ارائه دهند.

دورنما(Vision)

براساس این برنامه آموزش طی ده سال آینده همگام با تحول جامعه دانشجویان این رشته مطابق با استاندارد های جهانی آموزش خواهند دید. با اجرای برنامه آموزشی مقطع کاردانی فوریت های پزشکی، دانش آموختگان قادر به ارائه مطلوب خدمات مطابق با شرح وظایف خواهند بود. با تدوین برنامه آموزش مقاطع بالا تر متناسب با استاندارد های جهانی دانش آموختگان این رشته خواهند توانست با حضور فعال در عرصه های مختلف ارائه خدمات در مراکز فوریت های پزشکی برترین خدمات اثر بخش و مقرون به صرفه را در جهت اعتلای سلامت جامعه  و کاهش مرگ و میر و نقص عضو در مدد جویان ارائه داده و در سطح منطقه ای و بین المللی مطرح باشند.

اهداف کلی(Aims)

هدف کلی آموزش مقطع کاردانی رشته فوریت های پزشکی، تربیت نیروی مجرب، کارآمد و متعهد است که قار باشد به عنوان عضوی از تیم سلامت وظیفه خطیر امدادرسانی به آحاد جامعه را در زمان نیاز (از بدو درخواست تا انتقال به مراکز درمانی) به نحو احسن به انجام رسانند.

نقش دانش آموختگان (Role definitions)

این نقش ها شامل : نقش های مراقبتی، آموزشی، بهداشتی و مدیریتی در مرحله پیش بیمارستانی می باشد.

نکته : افراد مستعد نقش پژوهشی را هم می توانند در مرحله پیش بیمارستانی انجام دهند.

وظایف حرفه ای دانش آموختگان(Task Analysis) 

1-     ارزیابی اولیه و سریع بیماری

2-     ارائه کمک های اولیه پزشکی به بیماران بد حال و مصدومان

3-     برقرار ساختن ارتباط با مراکز اصلی اورژانس و پزشک مشاور

 

4-     ارائه گزارش پزشکی مناسب و مفید به پزشک مشاور یا مرکز پیام (Dispatch) و کسب تکلیف

5-     به کار گیری صحیح تجهیزات موجود در آمبولانس به منظور پایش، جا به جایی، انتقال و تثبیت وضعیت بیمار

6-      انجام اقدامات پایه نظیر گرفتن مسیر وریدی مناسب، تجویز اکسیژن، باز نگاه داشتن راه هوایی، انجام پایش قلبی و نیز اقدامات احیای قلبی ریوی پایه در مورد ایست قلبی تنفسی، تجویز مایعات در موارد شوک

7-      تجویز صحیح دارو های موجود در آمبولانس، انجام انتوباسیون تراشه، دادن شوک الکتریکی به بیمار و سایر اقدامات احیاء پیشرفته با کسب مجوز از پزشک مسئول یا براساس دستورالعمل های ابلاغ شده

8-     رانندگی وسیله نقلیه جهت رسیدن سریع به محل ماموریت و حمل بیمار به مراکز درمانی در اسرع وقت

9-     رعایت اخلاق حرفه ای و اطمینان بخشی به بیمار و همراهان

10- انجام سایر مسئولیت های محوله بر اساس دستورالعمل های سازمانی و بخش نامه های اداری

تبصره : فضای عملکردی فارغ التحصیلان این رشته به طور کلی در حوزه ی پیش بیمارستانی و در موارد خاصی در حوادث غیر مترقبه است.

استراتژی اجرایی برنامه

جهت نیل به اهداف آموزشی رشته فوریت های پزشکی، راهبردهای ذیل لازم است به کار گرفته شوند.

1-     تنظیم اهداف و ارائه برنامه های آموزشی منطبق بر نیاز های ملی محلی

2-     تاکید بر حفظ حیات و پیشگیری از بروز معلولیت.

3-     ارائه برنامه های آموزشی از طریق مشابه سازی در مراکز مهارت های بالینی با استفاده از ابزار و تجهیزات مناسب آموزشی (مانکن، مولاژ)  و آمبولانس.

4-     تاکید بر بکارگیری مهارت های آموخته شده در محیط های واقعی (مراکز بیمارستانی و سپس در پایگاه های اورژانس).

5-     توجه به روش ها و فنون جدید آموزش با تاکید بر روش های حل مشکل.

6-      طراحی برنامه آموزشی مبتنی بر نقش ها و وظایف حرفه ای

7-     آموزش دانشجو در جهت تقویت خود آموزی و یادگیری مستمر.

8-     طراحی برنامه براساس مسائل مربوط به بلایا و تغییرات احتمالی شرح وظایف در شرایط خاص.

شرایط و نحوه پذیرش دانشجو

پذیرش دانشجو از طریق آزمون سراسری دانشگاه ها به صورت نیمه متمرکز (مصاحبه، معاینات بدنی و...) با تاکید بر اختصاص سهمیه به مناطق محروم طبق نیاز اعلام شده از مرکز مدیریت و حوادث فوریت های پزشکی کشور است.

 

 

رشته های مشابه در داخل کشور

رشته مشابه در داخل کشور وجود ندارد.

رشته های مشابه در خارج از کشور

رشته مشابه در خارج از کشور وجود دارد به عنوان مثال، در ایالت متحده آمریکا، به این گروه ها تکنسین فوریت های پزشکی (Emergency Medical Technician) اتلاق می شود که در سه مقطع پایه (EMT Basic)، میانی   (EMT Intermediate) و پارامدیک (EMT Paramedic) صورت می گیرد. سطح آموزش در نظر گرفته شده برای این رشته در ایران در حد  EMT Intermediateمی باشد.

شرایط مورد نیاز راه اندازی رشته کاردانی فوریت های پزشکی

طبق ضوابط دفتر گسترش و ارزیابی آموزش پزشکی می باشد.

سایر موارد (مانند بورسیه)

ندارد

 

 

                  

 




طبقه بندی: سایر،